In de brandende zon staan we geduldig Mohammed zijn verhaal aan te horen. Mensen als ik die braaf hun huiswerk doen krijgen daardoor altijd voor 90 % hetzelfde te horen wat ze al in hun reisgids hebben gelezen. Maar om hier nu alvast eigenwijs aan de wandel te gaan kan ook weer niet, omdat je toch wilt weten waar precies wat is.
Nog voor we een uurtje geleden de meest westelijke buitenwijk van Caïro hadden verlaten tekende het doel van onze excursie zich al tegen de nevelige horizon af. Tussen de half-afgebouwde flats schemerden in de verte de piramides van Gizeh. Het leken gewaagd moderne diagonale structuren in een landschap van traditionele blokkendozen. Toen de bouwers destijds, midden in de woestijn, begonnen aan het enige 'wereldwonder van de oudheid' dat er nog bestaat, hadden ze ook niet kunnen denken dat hun bouwwerken vandaag zouden grenzen aan een metropool met 16 miljoen inwoners. Cairo is uitgegroeid tot de grootste stad van Afrika en groeit nog dagelijks in zowel inwoneraantallen als in vierkante kilometers.
Alle gidsen en dus ook onze Mohammed zijn het er over eens dat het koning Cheops was die deze plek had uitgekozen om er zijn graf niet te laten graven, maar juist op te bouwen. Als je er na je dood zo bij wilt liggen, dan moet je een vooruitziende blik hebben. Niet alleen regeren, maar vooral vorstelijk doodgaan was destijds vooruitzien. Bovendien was het niet alleen een kwestie van plannen, maar vooral ook van de nodige mankracht voorhanden hebben. Aan de Grote Piramide waar we nu naast staan is namelijk 20 jaar lang door 100.000 man gewerkt.
Nog een keer: 100.000 mensen die 20 jaar lang (sommigen beweren zelfs 30 jaar) hebben gebouwd aan de stenen constructie voor ons. Twee miljoen Fte's - en dan kon een Fte van een Egyptische piramidebouwer anno 2500 v. Chr. nog wel eens wat anders geweest zijn dan een Fte van een docent aan de Hanzehogeschool in Groningen in 2009. In die 20 jaar bouwtijd zijn alleen al voor de bouw van deze Cheops-piramide – elk met een gewicht van gemiddeld 2,5 ton – naar deze plek getransporteerd.
Jelly en ik maken samen een rondje met de klok mee om de piramide. Aan de voet kun je nog zien hoe de piramides ooit waren afgewerkt. Ook aan de punt van de verderop gelegen Piramide van Chefren kun je nog zien dat er zich ooit een witte vlakke afdeklaag van gepolijste stenen over de nu zichtbare grove trappen moet hebben bevonden. Het moet de piramides helemaal een geweldige uitstraling hebben gegeven. De gladde spierwitte vlakken hebben als spiegels in de zon geglinsterd. Aan de resterende blokken aan de voet kun je nog zien hoe perfect deze buitenlaag was afgewerkt. De blokken sluiten zo nauwkeurig aan dat je er geen velletje papier tussen kunt schuiven. Dat geldt voor elke naad die we zien en dat heeft dus gegolden voor alle vlakken van de drie piramides hier om ons heen. De mooie witte buitenlaag is in de loop der eeuwen weggeroofd en elders als bouwmateriaal gebruikt. We mogen nog van geluk spreken dat de resterende blokken van onderaf lastig mee te nemen waren, anders hadden er hier misschien helemaal geen piramides meer gestaan.
Als je hier zo loopt en omhoog kijkt begrijp je er helemaal niets van. Dat deed je al niet toen je thuis de documentaires zag en artikelen las, maar nu je er naast staat is het helemaal niet te bevatten. De onderste lagen gaat nog, maar hoe krijg je de zware blokken op zijn plek naarmate je hoger komt? Er zijn verschillende theorieën van hijswerktuigen tot hellingen die met de bouw meegroeiden en waarlangs de blokken werden gehesen. Een helling bijvoorbeeld die spiraalsgewijze om de piramide heen cirkelde. De laatste methode zou volgens critici weer niet gebruikt kunnen zijn, omdat ze daarmee gaandeweg de basishoekpunten aan het zicht onttrokken, waardoor het onmogelijk zou zijn de perfecte geometrie aan te houden. De tegenwoordig als meest waarschijnlijk geldende, is de theorie dat er van binnenuit omhoog werd gewerkt, met dan als enig stoer stukje de bovenste (piramidevormige) puntsteen van graniet of basalt met een gewicht van 7000 kilo.
Voor de constructie van de binnenste grafkamers zijn enorme granieten balken gebruikt, elk met een gewicht van 70.000 kilo. Ze moesten voorkomen dat de kamers onder de druk van de bovenliggende massa zouden instorten. In de grootste kamer, de zgn. 'koningskamer' is een uit hetzelfde rode graniet gehouwen sarcofaag gevonden die zo groot is dat hij onmogelijk later door de gangen op zijn plek kan zijn gebracht. Hij moet er dus al bij de bouw zijn neergezet.
Ik kan pagina's vol onwaarschijnlijkheden oplepelen die ik in boeken en op internetsites ben tegengekomen. Het zijn feiten die je vandaag kunt waarnemen en waarvan geen enkele Egyptoloog met 100% zekerheid het hoe en waarom kan verklaren, maar iets waar ik als middelmatige doe-het-zelver maar niet over uit kan is het volgende. De bodem van de Cheops-piramide ligt op alle punten waterpas binnen een speling van 2,6 centimeter! We hebben het over een oppervlakte van exact 230 x 230 meter (de afwijking in de lengtes van de vier zijden bedraagt trouwens maximaal 5,2 centimeter!) en we hebben het over een totaal geschat gewicht van 6 miljoen ton. Het is onwaarschijnlijk dat zelfs de afwijking van die twee-en-een-halve centimeter er aanvankelijk geweest is. Het is volgens mij echter nog veel onwaarschijnlijker dat het geheel in een periode van 4500 jaar - en dan ook nog op slechts een enkele plek - niet meer dan een paar centimeter is verzakt. Zo zijn er nog veel meer sterke staaltjes meetkunde: De zijden lopen op de graad nauwkeurig en met slechts een afwijking van 3 minuten in de richting noord-zuid, resp. oost-west, waarbij de punten van de drie piramides precies op één lijn liggen. De schachten in de grootste piramide kijken exact uit op drie sterren waarvan de lichtsterktes zich onderling toevallig(?) precies hetzelfde verhouden als de afmetingen van de drie piramides hier in Gizeh. Met weer minimale afwijkingen zijn niet alleen de vier hellingen van één piramide, maar zelfs alle hellingen van alle piramides precies 52 graden. En zo kunnen we nog wel even door gaan.
Er is zelfs een theorie die er van uit gaat dat de piramides niet een kleine 5000 jaar oud zijn, maar dat ze net als de Sfinx een eindje verderop, wel 10.000 jaar geleden zijn gebouwd. Niet door mensen, maar door buitenaardse wezens die hiermee een baken hebben gebouwd, zodat ze bij een latere terugkeer op aarde deze afbeelding van het sterrenbeeld Orion zouden herkennen als zijnde de plaats waar ze ooit drie piramides hebben gebouwd.
Ik kan me als ik hier zo rondloop zo langzamerhand eigenlijk ook niet meer voorstellen dat hier mensenhanden aan het werk zijn geweest. Ja, en dan blijft er maar één mogelijkheid over. Marsmannetjes.